وبلاگی برای زندگی

اَللّهُمَّ عَجِّل لِوَّلیُِکَ الفَرَج

وبلاگی برای زندگی

اَللّهُمَّ عَجِّل لِوَّلیُِکَ الفَرَج

وبلاگی برای زندگی

در نشر مطالب کوشا باشید.
و نظر هم فراموش نشود...
یا علی....التماس دعا

آخرین نظرات

«امام حسن مجتبى (علیه السلام) در یک نگاه»

شنبه, ۲۰ تیر ۱۳۹۴، ۰۷:۰۷ ب.ظ

«بسم الله الرحمن الرحیم»

وى امام ابو محمد حسن بن على بن ابى طالب دومین پیشواى اهل بیت پس از نبى اکرم (صلى الله علیه وآله) و به اتفاق ناقلان حدیث، سالار جوانان بهشتى و یکى از دو یادگارى است که دودمان رسول خدا (ص) از سلاله آن هاست.

این امام والا تبار از جمله چهار نور مقدسى است که رسول اکرم (ص) به اتفاق آنان با مسیحیان نجران به مباهله پرداخت و در زمره پیراستگانى است که خداوند پلیدى را از آن ها دور و از نزدیکان پیامبر(ص) است که خداوند مردم را به دوستى و محبّت آنان فرمان داده و یکى از دو امانت گرانسنگى است که هرکس بدانان چنگ زند، اهل نجات و رهایى و آن که از فرمان آن ها سرپیچى کند، به گمراهى و انحراف کشیده خواهد شد. آن بزرگوار در دامان جدّ بزرگوارش نبىّ مکرّم اسلام (ص) نشو و نما کرد و از سرچشمه زلال رسالت و اخلاق و گذشت و عفو و بخششِ آن حضرت بهره مند گردید و تا آخرین لحظات عمر شریف پیامبر اکرم (ص) در کنار آن حضرت به سر برد و هدایت و ادب و شکوه و جلالش را به میراثِ وى نهاد و شایستگى امامت و پیشوایى را که پس از پدر بزرگوارش انتظار آن مى رفت، به او بخشید که بارها از این موضوع به صراحت سخن گفته بود، آن جا که فرمود:

« الحسن والحسین امامان قاما أو قعدا، اللهمّ انّی اُحبّهما فأحبّ مَن یحبّهما »

«حسن و حسین دست به قیام بزنند یا نزنند، امام و پیشوا هستند، خدایا! من آن دو را دوست دارم و به دوستداران آن ها علاقه مندم»

افزون بر مجد و عظمت و اصالت ، ارج و عظمت نبوت و امامت در وجود مقدسِ این امام گرد آمده بود،مسلمانان ویژگى هایى را که در جدّ بزرگوار و پدر ارجمندش مشاهده کرده بودند، در سیماى نورانى امام مجتبى نظاره گر بودند به گونه اى که دیدن وى، یادآور آن دو بزرگوار بود، به همین دلیل به وى عشق مى ورزیدند و ارج و احترامش مى نهادند و پس از پدر ارجمندش و در دشوارى هاى زندگى و مشکلاتِ امور دینى مسلمانان، تنها مرجع آنان به شمار مى آمد به ویژه آن زمان که مسلمانان دستخوش حوادث و رخدادهاى تلخ و مرارت بارى که نظیر آن را قبلاً سراغ نداشتند، گرفتار آمدند.

امام مجتبى(ع) در کلیه موضع گیرى ها و مراحل زندگى اش که در راه خدا با آزار و اذیت و اعمال نارواى دشمنان، دست و پنجه در مى افکند، برجسته ترین سَمبُل فضایل بلند اخلاق نبوى به شمار مى آمد و به برترین درجه صبر و شکیبایى و بردبارى آراسته بود تا آن جا که مروان حکم  سرسخت ترین دشمن وى  زبان به اعتراف گشود و صبر و بردبارى امام مجتبى را به کوه استوار تشبیه کرد. این امام بزرگوار در عفو و گذشت و کرم و بخشش و سخاوت به گونه اى زبانزد مردم بود که وى را از سایر اهل بخشش و کرم و سخاوت، متمایز مى ساخت. امام حسن(ع) پس از رحلت جانسوز جدّ بزرگوارش نبىّ اکرم(ص) تحت تربیت مادر بزرگوارش حضرت صدّیقه طاهره فاطمه زهرا(ع) و پدر ارجمندش سرور اوصیاء و پیشواى نکوسیرتان امام على بن ابى طالب(علیه السلام) قرار گرفت که این دو بزرگوار همواره با یغماگرانِ خلافت جد امجدش در نزاع و کشمکش بودند. دیرى نپایید که دومین صفحه تاریخ زندگى او با وفات جانگداز مادرش زهراى مرضیه(ع) ورق خورد. رنج و گرفتارى ها و پیش آمدهاى ناگوار، پدر ارجمندش على بن ابى طالب را از هرسو در احاطه داشتند و امام مجتبى در کودکى همواره نظاره گر این همه رنج و محنت و گرفتارى پدر بود و تلخى و مرارت آن ها را فرو مى خورد، ولى از جنبه درک و آگاهى بر اوضاع جامعه آن روز و دگرگونى هاى آن، به کارهایى برتر از آن چه در آن سن از او انتظار مى رفت، دست مى یازید، از همین رهگذر مردم شاهد توجه و عنایت رسول خدا (ص)نسبت به امام مجتبى (علیه السلام)بودند، آن بزرگوار از ارج و احترام خاصی میان مسلمانان برخوردار بود. امام مجتبى (ع) در دوران خلافت عمر، به سن جوانى پا نهاد و در کنار پدر ارجمندش به آشنا ساختن مردم با معارف دین و حل مشکلات آنان همت گمارد. امام حسن (ع) در دوران عثمان نیز در کنار پدر بزرگوارش قرار داشت و در راه پیشبرد اسلام، خالصانه تلاش و فعالیّت مى کرد و در جهت پایان دادن به فساد و تباهى که در دورانِ خلافت عثمان پیکر امت اسلامى را رنجور ساخته بود، با پدر تشریک مساعى داشت. امام على (ع) نیز مانند دیگر صحابه از نحوه عملکرد عثمان و کارگزارانش ناخرسند بود، ولى به کشته شدن او رضایت نمى داد، به همین دلیل خود و فرزندانش در این راستا مواضعى اصلاحگرانه و حکیمانه اتخاذ کردند ولى حاشیه نشینان عثمان با دست نکشیدن از شیوه خود به متشنّج ساختن اوضاع ادامه داده و غیر مستقیم مردم را به کشتن عثمان تحریک کردند و امام (ع) تا آن جا که دستورات الهى اجازه مى داد در آرام کردن اوضاع تلاش کرد. امام مجتبى (ع) در تمام عرصه هایى که پدر بزرگوارش به ایراد سخن مى پرداخت و اقداماتى که انجام مى داد در کنار آن حضرت و در تمام جنگ هاى آن بزرگ مرد، در رکاب پدر حضور داشت و آن گاه که معرکه سخت درگرفته و بحرانى مى شد از پدر ارجمندش درخواست اجازه حضور در میدان کارزار و ادامه جنگ مى نمود، ولى امیرمؤمنان (ع) از بیم این که مبادا با شهادت فرزندانش حسن و حسین(ع) دودمان نبى اکرم (ص) از میان برود، بر عدم شرکت آن دو در جنگ و نبرد تأکید مى ورزید. امام حسن (ع) تا آخرین لحظات حیات پدر، در کنار آن بزرگوار قرار داشت، رنج و محنتى که پدر ارجمندش از مردم عراق مى دید او را نیز رنج مى داد و با نگرانى هاى وى نگران مى شد. او با چشم خود مى دید که معاویه مبلّغان خود را براى ناسزاگویى به پدر والا مقامش على(ع) در سراسر کشور پراکنده ساخته و فرماندهانِ سپاه پدرش را با پول و مقام فریب داده و توانسته بیشتر آن ها را از اطراف امام(ع) پراکنده سازد تا آنجا که امام على (ع) براى جدایى از آنان از خداى خویش آرزوى مرگ یا شهادت مى کند،سرانجام به فیض شهادت نائل آمد و امام حسن (ع) میان آن همه فشارها و سختى ها و بین مردم کوفه اى که دست از یارى پدرش شسته  و باقیمانده قواى خوارج و جنگ طلبى هاى شامیان، تنها ماند.

با تصریح امیرمؤمنان (علیه السلام) به خلافت و جانشینى فرزندش امام مجتبى و تسلیم میراث نبوت به وى، مردم کوفه و مهاجر و انصار پیرامونش گرد آمده و براى احراز مقام خلافت با آن بزرگوار دست بیعت دادند. امام حسن (ع) افزون بر دارا بودن دانش و تقوى و عزم و اراده و لیاقت و شایستگىِ خلافت، خداوند وجود مقدس او را از هرگونه عیب و پلیدى مبرّا ساخته بود. مردم کوفه و بصره در بیعت با آن امام هُمام بر یکدیگر سبقت گرفتند و اهل حجاز و یمن و فارس و مردم دیگر مناطقى که محبت اهل بیت را در دل داشته و با پدر بزرگوارش بیعت کرده بودند دست بیعت به امام دادند.

زمانى که خبر بیعت مردم با امام مجتبى (ع) به معاویه و هوادارانش رسید، با تمام حیله و نیرنگى که در اختیار داشتند، در صدد به تباهى کشاندنِ بیعت و آشفته ساختنِ اوضاع برآمدند. امام حسن (ع) پس از پدر بزرگوارش زمام امور را به دست گرفت و در آن فضاى آکنده از آشوب و توطئه، به شایسته ترین شکل ممکن به اداره امور پرداخت. فرمانروایان خود را بر شهرها گمارد و آنان را به اجراى عدالت و نیکى و مبارزه با ظلم و طغیان و سرکشى سفارش فرمود و راه و روشى را که پدر ارجمندش پیموده و ادامه روش جد بزرگوارش پیامبر اکرم (ص) قلمداد مى شد، پى گرفت.

با این که امام مجتبى (ع) از نفاق و حقه بازى معاویه و دشمنى و خصومت وى با رسالت جدش پیامبر و تلاشى که در راستاى زنده کردن مظاهر جاهلیت انجام داده بود، به خوبى آگاهى داشت ولى بر ضد او اعلان جنگ نکرد، مگر پس از ارسال نامه هایى پیاپى که در آن وى را به وحدت و یکپارچگى صفوف مسلمانان فراخواند و بر او اتمام حجت نمود تا عذرى براى معاویه باقى نماند. هرچند امام حسن (ع) با معاویه مکاتبه کرد ولى به خوبى مى دانست که معاویه نه تنها درخواست وى را پاسخ نخواهد گفت، بلکه در مورد وى موضعى بى شرمانه تر از موضع گیرى گذشته او در مورد پدر بزرگوارش امیرمؤمنان (ع)خواهد داشت. به ویژه که معاویه در توطئه هاى خود برضد پدر ارجمندِ امام مجتبى، به پیروزى هاى موقتى دست یافته بود. امام حسن (ع) به خوبى آگاهى داشت که اگر معاویه راهى براى حیله و نیرنگ نیابد، قطعاً از موضع قدرت وارد خواهد شد. بنابراین، امام مجتبى(ع) مى بایست براى جهانیان از تمام حقد و کینه ها، دشمنى ها و حیله و نیرنگ نهانى خاندان بنى امیّه در مورد پیامبر اکرم و اهل بیت آن بزرگوار(ع) و اسلام و مسلمانان، پرده بردارد.

معاویه نظر به ارتباط قوى خود با بسیارى از فرماندهان سپاه امام حسن(ع)کاملاً مطمئن بود که زمینه این کار براى او مهیاست. چنان که کوشید تا امام (ع) را با اعطاى زر و سیم بفریبد و خلافت را پس از او در دست گیرد و افکار عمومى را به انحراف بکشاند. ولى موضع امام (ع) در برابر تهدیدهاى معاویه هیچ گونه تغییرى نیافت و معاویه دریافت که امام حسن (علیه السلام) در موضع گیرى اصولى خویش سخت پایدار است. از این رو، براى نبرد با امام به تدارک تجهیزات پرداخت و مطمئن بود که جنگ به سود وى پایان خواهد پذیرفت و امام مجتبى (ع) و نیروهاى مخلص و وفادارش کشته شده و یا به اسارت درخواهند آمد، ولى پیروزى و ظفرى این چنین، از توجیهى شرعى که معاویه تلاش مى کرد آن را به رخ توده مسلمانان بکشد، برخوردار نبود. به همین دلیل معاویه ترجیح داد خود را درگیر جنگ با امام حسن (ع) ننماید و در این راستا به حیله و نیرنگ و دروغ پردازى و خرید مردم و پراکنده ساختن سپاهیان امام (ع) متوسل شد و امام (ع) پس از آن که اکثریت سپاه و فرماندهانش از یارى وى دست برداشتند، و تنها گروه اندکى از خاندان و یاران وفادار حضرت با او باقى مانده بودند، چاره اى جز گزینش راه صلح و آشتى با معاویه ندید. به همین سبب آن بزرگوار در آن فضاى پر التهاب، براى جلوگیرى از آشفتگى بیشتر اوضاع، از خلافت چشم پوشید. بنابراین، گزینش صلح از ناحیه امام(ع) در جهت تحقّق منافع و اهداف برجسته و بلندِ آیین مقدس اسلام، در اوج حکمت و دوراندیشى آگاهانه سیاسى صورت مى پذیرفت.

امام حسن (ع) پس از ماجراى صلح با معاویه از ناحیه آن دسته از پیروان و هواداران خویش که جام صبرشان از جور و ستم معاویه لبریز شده بود، به شدت مورد نکوهش قرار گرفت با این که شرایط بسیار دشوارى که امام (علیه السلام) را مجبور به پرهیز از جنگ و کناره گیرى از قدرت نمود، بر بیشتر آنان پوشیده نبود و بسیارى از بزرگان و سران مسلمانان با آگاهى از حقد و کینه بنى امیه نسبت به اسلام و مبلّغان و دعوتگران وفادار آن و آشنایى با تلاش هایى که امویان در راستاى زنده کردن انواع مظاهر جاهلیتى که توسط اسلام منکوب شده بود، داشتند حادثه صلح را ضربه اى سخت و سهمگین بر پیکر مسلمانان تلقى کردند. ولى امام(ع) با صلح مشروطى که برقرار کرد به معاویه میدان داد تا از حقیقت طرح هاى جاهلى خود پرده بردارد و ماهیت وى را به توده مسلمانانِ ناآگاه، بشناساند. از همین رهگذر تا آن زمان که این صلح و آشتى کوس رسوایى سیاست حیله گرانه اى را که معاویه در برابر دشمنانش سپر خویش قرار داده بود به صدا درآورد، براى امام (ع) به عنوان یک پیروزى به شمار مى آمد و آن گاه که معاویه خود، در آشکار شدن حقیقت انحراف آمیزش ایفاى نقش کرد، در واقع طرح و برنامه امام (ع) به موفقیّت دست یافت. زیرا معاویه صریحاً اعلان داشت که مبارزه و جنگ او، جنبه دینى ندارد، بلکه براى دست یابى به حکومت و سلطه گرى به مسلمانان، دست به این کار زده است و در آینده به هیچ یک از مواد پیمان نامه وفادار نخواهد ماند.

معاویه با این اعلان و اقدامات بعدى که در راستاى سرکوب خط و مشى امام على(ع) و فرزندان نیک خصال وى و کشتن برجسته ترین یاران و علاقه مندان به وى انجام داد، پرده از چهره زشت و تنفرآمیز اموى برگرفت و امام حسن(ع) با این که از محور و مرکز حکومت فاصله داشت، مسئولیت حفظ و حراست از خط و مشى پدر را عهده دار شد. هواداران خویش را تحت نظارت درآورد و با رهنمودهاى خود و بسیج این نیروها در برابر خطرات تهدید آمیز، به تقویت آن ها پرداخت و در این راستا نقشى فوق العاده مؤثر و مثبت ایفا نمود و همین کار سبب شد که از ناحیه دشمنان، بیشتر زیرنظر بوده و در تنگنا قرار گیرد. تلاش هاى پیاپى و مکرّرى که براى سوء قصد و ترور امام (ع) صورت مى گرفت حاکى از بیم و هراس معاویه از وجود آن حضرت که به عنوان قدرتى ابرازگر عواطف و احساسات مردم و آگاهى رو به رشدِ آنان مطرح بود، به شمار مى آمد و چه بسا این قدرت مى توانست خطر شورش بر ضد بنى امیه را نیز همراه داشته باشد از این رو، اگر گفته مى شود صلح امام حسن (ع) مقدمه حقیقى انقلاب برادر بزرگوارش حضرت اباعبدالله الحسین(ع) برشمار مى آمد. سخنى بسیار بجاست.

امام مجتبى (ع) جهاد و مبارزه بزرگ خویش را که در آن شرایط دشوار به مراتب برتر از جهاد و مبارزه با شمشیر تلقى مى شد، با شهادت مظلومانه خود به وسیله زهرى که به دست سرسخت ترین دشمنانش به او خورانده شد، تکمیل ساخت.

 سلام و درود بر او در آن روز که پا به عرصه وجود نهاد و آن روز که فرشته شهادت را در آغوش آشید و در آن روز که دیگربار زنده برانگیخته خواهد شد.


«منبع:پیشوایان هدایت ج-4»


نظرات (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی